थोर समाजसुधारक, सप्तखंजरी वादक, अशा या महामानवाचा जन्म ३० एप्रिल रोजी अमरावती जिल्ह्यातील यावली येथे झाला.अत्यंत हलाखीच्या परिस्थितीत एका शिंप्याच्या घरात मंजुळा मातेच्या उदरात रत्ना_ सारखा चकाकनारा "माणीक" जन्माला आला.
कष्टमय जीवन जगत असताना कशातच लक्ष लागत नव्हते. परमेश्वर भक्तीत तल्लीन होऊन जायचे अशातच आडकोजी महारा_ जांचा साक्षात्कार झाला आणि गुरू चरणी नतमस्तक झाले.
गुरूचा ध्यास , खंजरीची साद आणि मुखातून वेदरुपी शब्द भजनामध्ये परिवर्तीत झाले आणि लोकांपर्यंत पोहोचले.
किर्तन, प्रवचन,भजन या अनेक
माध्यमातून गावा_गावातुन लोकांना जागृत केले.
" माणूस द्या मज माणूस द्या"हि भिक मागता प्रभू दिसला."हा नारा त्यांनी माणसां माणसांपर्यंत पोहोचविला.दुसरी जनजागृती त्यांनी सामुदायिक प्रार्थनेतुन केली.
गावागावात कीर्तनाचे कार्यक्रम तसेच गाव स्वच्छता अभियान, प्रभात फेरी, बालसंस्कार, यासारखे धडे मुलांना दिले ग्रामगीते सारखा ग्रंथ जगापर्यंत पोहोचविला. सर्वधर्मसमभाव जागृतीसाठी त्यांनी ग्रामगीता लिहिली.आणी घराघरापर्यंत पोहोचविली .गुरूदेव सेवा मंडळ उभे केले .लोकांना भजन ,ध्यान यासारख्या भक्तीमधून हरिनामाचा ध्यास आणि आत्मीय समाधान या ओळीतून व्यक्त केले.
"अपने आत्म के चिंतन मे हरदम
जागूत रहना है| ओहम सोहम श्वास से अपने अंतरदृष्टी निरखना है
प्रत्येक व्यक्ती हा भगवंत स्वरूप आहे ही जाणीव करून सर्वांनी
एकत्रित येऊन माणूस माणसाला ओळखेल आणि प्रेमाने राहील.
संत शिरोमणी गाडगे महाराज सुद्धा कीर्तनातून लोकांना गावागावात जाऊन उपदेश दयायचे. पहिले गाव स्वच्छ करायचे आणि तिथेच कीर्तन करायचे हा त्यांचा नित्यक्रम होता. साध्या सोप्या भाषेत लोकांना पटवून द्यायचे.
दुसऱ्यांचे दुःख दूर करायचे गरिबाला मदत करायचे पण स्वतः पुत्र मरण पावला असतांनाही किर्तन बंद केले नाही तर चार ओळी मधुनच लोकांना संदेश दिला .
"ऐसे किती गेले कोटयान कोटी
काय रडु एकासाठी "
असे संत होणें नाही.
राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांची खंजरी सुध्दा हाच संदेश वेळोवेळी देत होती. मुत्युसमयी लोकांच्या डोळ्यात अश्रू असावेत पण त्यासोबतच आपल्या सत्कर्माची कीर्ती घराघरात गाजली पाहिजे अशी भावना सतत मनात असावी.
" विधाता मृत्यू हो ऐसे हजारो लोक रोते है |सफल हो जिंदगी सबकी | की कीर्ती घर घर मे गाते हो ||
अशा या महानायकाने जीवनभर सेवा करत सत्कर्माचा मार्ग "ग्रामगीता," या महान ग्रंथातुन
दिला. संसाराच्या मोहपाशात अडकुन न राहता प्रभुचा ध्यास धरावा तो मनाला आनंद, समाधान देतो.शेवटी एकट्यानेच पुढच्या प्रवासाला जायचं आहे. ना साथी ना सोबती एक अकेला .......
चौघांच्या खांद्यावर निघाला.
अहंकार सोडून उरलेलं आयुष्य सत्कारणी लावा."ग्रामसेवा" हीच
माझी पुजा आहे.मानवाने अंधश्रद्धा सोडून वैज्ञानिक दृष्टिकोन बाळगून बंधुत्वाने राहावे.
माणसाने माणसाशी माणसासारखे वागावे हा संदेश जगाला देऊन शेवटचं भजन विठ्ठल चरणी पंढरपूर येथे सादर केले आणि जगाचा निरोप घेतला.
" झाला शेवट गोड हा
देवे पुरविली कोड
नाही पडली आटा आंटी
हरी उभा राहणे पाठी "
या थोर राष्ट्रसंताने"ग्रामगीता" हा
ग्रामविकासाचा अत्यंत महत्त्वाचा ग्रंथ जगाला अर्पण केला .
या आध्यात्मिक आणि समाजसुधारक नेत्याला राष्ट्रपती डॉ राजेंद्रप्रसाद यांनी राष्ट्रसंत ही पदवी बहाल केली .
अशा विरसंताना माझे कोटी कोटी प्रणाम 🙏
प्रतिभा सुनील मावलकर
अकोला
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा