सिंधुदुर्गच्या कुशीत जन्मलेले, संवेदनशील, मनमिळावू, अष्टपैलू आणि समाजमन जपणारे हळवे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे प्राध्यापक डॉ. बी. एन. खरात सर. असे म्हटले जाते की काही व्यक्तिमत्त्वे केवळ आपले कार्य करत नाहीत, तर काळालाच दिशा देण्याची ताकदही ठेवतात. त्यांच्या कार्याचा प्रभाव व्यक्तीपुरता मर्यादित न राहता तो समाजमनावर ठसा उमटवणारा ठरतो. प्रा. डॉ. बी. एन. खरात हे असेच एक बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व आहे, ज्यांनी शिक्षण, साहित्य, राजकारण, पत्रकारिता आणि समाजकार्य या सर्व क्षेत्रांमध्ये आपल्या कर्तृत्वाची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.
शिक्षक म्हणून त्यांनी केवळ अभ्यासक्रम पूर्ण करण्यावर भर दिला नाही, तर विद्यार्थ्यांच्या विचारप्रक्रियेला चालना देत त्यांना सामाजिक जाणिवांनी समृद्ध करण्याचे कार्य केले. गेली अनेक वर्षे अध्यापन क्षेत्रात कार्यरत राहून त्यांनी विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला योग्य दिशा देण्याचा सातत्याने प्रयत्न केला आहे. त्यांच्या अध्यापनात मूल्यशिक्षण, अभ्यासाची खोली आणि वास्तवाशी जोडलेली दृष्टिकोन यांचा सुंदर समन्वय दिसून येतो.
पत्रकारितेच्या क्षेत्रात त्यांनी लोकमत, सकाळ, पुढारी, तरुण भारत यांसारख्या प्रतिष्ठित माध्यमांमधून कार्य करत समाजातील विविध प्रश्नांवर भाष्य केले. त्यांच्या लेखणीतून समाजातील वास्तवाचे भान निर्माण झाले, तसेच परिवर्तनाची गरज अधोरेखित झाली. त्यांनी पत्रकारितेला केवळ व्यवसाय म्हणून नव्हे, तर सामाजिक जबाबदारी म्हणून जपले.
साहित्य क्षेत्रात त्यांचे कार्य विशेषत्वाने उल्लेखनीय ठरते. “समृद्धी पब्लिकेशन, सिंधुदुर्ग” या उपक्रमाच्या माध्यमातून त्यांनी नवोदित लेखकांना व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले. नव्या लेखकांच्या लेखनाची दखल घेणे, त्यांना प्रोत्साहन देणे आणि त्यांची प्रतिभा समाजासमोर आणणे, ही त्यांची भूमिका केवळ प्रकाशकाची नसून मार्गदर्शकाची आहे. त्यामुळे अनेक नवोदितांना स्वतःची ओळख निर्माण करण्याची संधी मिळाली आहे.
तसेच विविध साहित्य संमेलन व पुरस्कार सोहळ्यांचे आयोजन करून त्यांनी विचारांची देवाणघेवाण घडवून आणली. देशाच्या सीमा ओलांडून सिंगापूर, मलेशिया, थायलंड, दुबई, श्रीलंका यांसारख्या देशांत मराठी साहित्य संमेलनांचे आयोजन करत त्यांनी मराठी भाषेला आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठ मिळवून दिले. ही कार्यपरंपरा म्हणजे मराठी संस्कृतीचा जागतिक स्तरावर विस्तार करण्याचा एक महत्त्वपूर्ण प्रयत्न आहे.
सामाजिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातही त्यांनी विविध जबाबदाऱ्या यशस्वीपणे सांभाळल्या आहेत. विविध समित्या, संघटना आणि उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग नोंदवत त्यांनी समाजाच्या विविध घटकांसाठी उपयुक्त कार्य केले. त्यांच्या कामात केवळ नियोजन नाही, तर अंमलबजावणीतील सातत्य आणि परिणामकारकता स्पष्टपणे दिसून येते.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही त्यांनी आपला ठसा उमटवला आहे. युनिव्हर्सल टॅलेंट बुक रेकॉर्ड्स, इमेज इंटरनॅशनल बुक रेकॉर्ड्स आणि गोवा बुक ऑफ रेकॉर्ड्स यांसारख्या संस्थांमध्ये त्यांनी महत्त्वाची भूमिका निभावत विविध क्षेत्रांतील कर्तृत्ववान व्यक्तींना ओळख मिळवून देण्याचे कार्य केले आहे. हे कार्य समाजातील सकारात्मक शक्तींना पुढे आणणारे ठरते.
विशेष म्हणजे, त्यांनी उभारलेले कार्य केवळ स्वतःपुरते मर्यादित नाही. महाराष्ट्रभर हजारो कार्यकर्ते घडवून, लाखो लोकांपर्यंत पोहोचत त्यांनी एक व्यापक सामाजिक जाळे निर्माण केले आहे. त्यांच्या कार्यातून संघटनशक्ती, नेतृत्वगुण आणि समाजाप्रती असलेली निष्ठा प्रकर्षाने जाणवते.
प्रा. डॉ. बी. एन. खरात हे केवळ प्राध्यापक किंवा लेखक नाहीत, तर ते विचारांना दिशा देणारे मार्गदर्शक, प्रेरणा देणारे वक्ते आणि समाजाला एकत्र आणणारे सक्षम संघटक आहेत. त्यांच्या कार्याची व्याप्ती जितकी व्यापक आहे, तितकीच त्यांच्या विचारांची खोलीही प्रभावी आहे.
आज, त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्या कार्याचा आढावा घेताना एक गोष्ट स्पष्टपणे जाणवते—समाजात परिवर्तन घडवण्यासाठी केवळ विचार पुरेसे नसतात, तर त्या विचारांना कृतीची जोड देणारे व्यक्तिमत्त्वही आवश्यक असते. प्रा. डॉ. बी. एन. खरात यांनी हे कार्य आयुष्यभर निष्ठेने पार पाडले आहे.
त्यांना वाढदिवसानिमित्त मनःपूर्वक शुभेच्छा! त्यांच्या कार्याचा प्रकाश समाजाला अशीच दिशा देत राहो, हीच मंगल कामना.
होवोत पूर्ण तुमच्या
मनातील सर्व इच्छा
वाढदिवसाच्या तुम्हाला
हार्दिक हार्दिक शुभेच्छा
✍️ ©® मनीषा आनंदराव कांबळे, यवतमाळ
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा