तुलना नको, मुलांचं कौतुक करा...त्यांना सपोर्ट द्या.

     कुणालला परीक्षेत कमी गुण मिळाले म्हणून स्वप्नील त्याला खुप ओरडला, त्याला मारलं. अरे, बघ त्या जाधव काकांच्या मुलाने 87% घेतले, देशपांडे काकांच्या मुलीने बघ 85% घेतले, माझ्या ऑफिसातील सेवकाच्या मुलाने 90% घेतले. आणि आमच्या मुलाने फक्त 75% घेतले. व्वा! छान. आता तुला मारू नको तर काय तुझा लाड करू का? तुला आत्ता एवढे कमी टक्के आले. मग वार्षिक परीक्षेत काय दिवे लावणार तु?. स्वप्नील कुणालवर हात उचलणार तेवढ्यात प्रतिभाने स्वप्निलचा हात धरला. आणि प्रतिभाने स्वप्निलची चांगलीच कान ऊघाडणी केली. 

   "अरे, तु त्याला का ओरडतोस. बघ किती घाबरलाय तो. अरे सातव्या वर्गातला तो. त्याच्याने जेवढं होईल तेवढंच करेल ना तो. तो त्याच्या पद्धतीने करतोय ना अभ्यास. इतरांच्या मुलांची उदाहरणं देऊन तु आपल्या मुलाला का बिघडवतोयस?. यामुळे मुलांच्या मानसिकतेवर प्रश्नचिन्ह उभे राहतात. कळतंय का तुला?. आपणंच आपल्या लहान मुलांना टोमणे देऊन बोललो तर किती वाईट परिणाम होतात मुलावर. इतरांच्या मुलांची उदाहरणं देणं, इतरांच्या मुलांबरोबर आपल्या मुलांची तुलना करणं, त्यांच्यासमोर आपल्या मुलांना कमी लेखणं या गोष्टींचं मुलांना खुप वाईट वाटतं, मुलं त्या गोष्टी मनाला लावुन घेतात. 

     परिणामी याचे अभ्यासावर परिणाम होतात. आपली मुलं ज्या गोष्टींमध्ये शार्प आहेत. त्या गोष्टींचं कौतुक कर. स्वप्नील अरे, हे बघ कुणाल इतकी सुंदर चित्र काढतो, प्रत्येक खेळात तो बेस्ट आहे, परवा शाळेत याला Best Chess Champion अवॉर्ड मिळाला. Writing Skill छान आहे. एक विद्यार्थी म्हणून विद्यार्थ्याची सगळी चांगली गुणं आहेत आपल्या मुलात. एकदा कमी मार्क मिळाले म्हणून त्याला एका अपराध्या सारखं जज करणं हे कितपत योग्य आहे?. मुलांना असं ओरडून बोलणे, मारणे हे चुकीचं आहे. 

     आपल्या मुलांनी छोटीशी उडी जरी मारली तरी त्याचं भरभरून कौतुक करत आपणंचं त्याला प्रोत्साहीत केलं पाहिजे. त्याला सपोर्ट केलं पाहिजे. इतरांच्या मुलांशी तुलना करून आपली मुलं मोठी होत नाहीत उलट खचतात. इतरांची मुलं घेऊदेत उंच झेप आपण मात्र आपल्या मुलाच्या छोट्या उडीला सपोर्ट करूयात. तेव्हा खऱ्या अर्थाने तो पुढे जाईल. प्रतिभाच्या बोलण्याने स्वप्नीलला त्याची चूक लक्षात आली. कुणालला जवळ घेत त्याला लाडाने कुरवाळत सॉरी म्हणाला. तुझ्याने जेवढं होईल तेवढंच कर म्हणत त्याच्या इतर गोष्टींचं भरभरून कौतुक करू लागला.

     मुलं लहान असो वा मोठी. इतरांच्या मुलांबरोबर त्यांची तुलना केली की मग मुलं आतमधून खचतात. निराश होतात. मुलांनाही चांगलं ठाऊक असतं की आपल्यात कोणते कलागुण आहेत. पण इतरांच्या मुलांबरोबर त्यांची तुलना होऊ लागली की मुलं स्वतःमधले कला गुण विसरतात वा जाणूनही ते बाजूला सारत असतात. आईवडील आमचं कौतुक करत नाहीत. त्यांना इतरांच्याच मुलांचं कौतुक वाटतं. खरे पाहता यामुळे मुलं खचतात. एकंदरीत काय तर तुलना केल्याने मुलं मोठी होत नाहीत. तुलना करावयाचीच असेल तर तुलना करीत असताना आईवडिलांनी आपल्या मुलांना गोड भाषेत समजावून सांगावे. त्याला त्या विषयात 95 गुण मिळाले. 

      जर तुलाही तेवढे गुण हवे असतील तर तुलाही जास्त अभ्यास करावा लागेल. प्रत्येक प्रश्न रिपीट रिपीट करुन चांगला समजून घ्यावा लागेल. अशा भाषेत मुलांना समजून घेत बोललो तर मुलं नक्कीच पुढे जात राहतील. त्याला जास्त गुण मिळाले कारण तो हुशार आहे. तुला कमी गुण मिळाले तु "ढ" आहेस. अशा भाषेत जर मुलांना बोललो तर मुलांवर, त्यांच्या अभ्यासावर वाईट परिणाम होतातच. आपण मुलांना फक्त जाणीव करुन द्यावयाची असते. ते असं कर. ते तसं कर. मुलांना जी भाषा समजते त्याच भाषेत जर आपण त्यांच्याशी बोललो तर मुलांना आपली भाषा पटकन समजते. आणि मुलं अभ्यासाच्या दिशेने योग्य ती वाटचाल करतात. मग इतरांच्या मुलांशी तुलना करण्याची गरज पडत नाही. 

       

सौ. मनीषा सोन्नेकर/सोनकांबळे 

देगलूर. 9960028899